Exosome là gì và tại sao lại hiệu quả trong điều trị sẹo rỗ?

Trong thời gian gần đây, sử dụng exosome để điều trị sẹo rỗ nổi lên như một phương pháp mới và được ứng dụng rộng rãi, tuy nhiên nhiều người vẫn chưa rõ về cơ chế và hiệu quả của exosome trong điều trị sẹo rỗ.

Tổng quan về sẹo rỗ và điều trị sẹo rỗ

Sẹo rỗ là các vết lõm trên da do thiếu hụt collagen sau khi da bị tổn thương. Khi da tổn thương, quá trình lành thương kích thích sản sinh collagen. Nếu không đủ collagen để bù đắp, sẽ dẫn đến sẹo rỗ.

Sẹo rỗ không gây nguy hiểm nhưng ảnh hưởng thẩm mỹ, làm nhiều người mất tự tin. Vì vậy, điều trị sẹo rỗ rất được quan tâm trong lĩnh vực Thẩm mỹ và Da liễu.

Có nhiều phương pháp điều trị sẹo rỗ, đa số đều là các phương pháp xâm lấn hoặc xâm lấn tối thiểu như là laser fractional, RF vi điểm, lăn kim, bóc tách sẹo, tiêm chất làm đầy, mài da và tái tạo sẹo bằng hóa chất. Trong đó, laser và lăn kim là hai phương pháp phổ biến nhờ tính an toàn và hiệu quả.

Liệu pháp laser và lăn kim hoạt động bằng cách tạo tổn thương vi điểm hoặc nhiệt cho da, kích thích sản xuất collagen, giúp cải thiện nếp nhăn và sẹo, mang lại sự săn chắc và đàn hồi cho da.

Để tối ưu hiệu quả điều trị sẹo rỗ, các Bác sĩ thường kết hợp laser hoặc lăn kim với bôi hoặc tiêm meso các yếu tố tăng trưởng như PRP, sản phẩm từ tế bào gốc hoặc exosome. Sự phối hợp này thúc đẩy tái cấu trúc da và tân sinh collagen, giúp da mau chóng phục hồi và làm đầy sẹo hiệu quả. Thực nghiệm cho thấy phương thức phối hợp này hiệu quả trên lâm sàng và ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

Exosome là gì?

Exosome là sản phẩm từ công nghệ tế bào gốc, được sử dụng phổ biến trong điều trị sẹo. 

Exosome là các túi ngoại bào có nguồn gốc từ các tế bào sống trong cơ thể, kích thước từ 40 đến 150 nm (bằng 1/200 kích thước tế bào). Chúng được tiết ra bởi nhiều loại tế bào và mô khác nhau như đại thực bào, mô nhau thai, tế bào biểu mô, tế bào nội mạc tử cung, tế bào tử cung, dịch nang, phôi, biểu mô ống dẫn trứng, tế bào đuôi gai, tế bào ung thư, tế bào mỡ và tế bào gốc trung mô. Exosome cũng được tìm thấy trong các chất dịch cơ thể như sữa mẹ, nước ối, huyết tương, nước bọt, tinh dịch và dịch cổ tử cung – âm đạo.

Exosome có cấu trúc tương tự như màng tế bào tự nhiên của cơ thể và chứa các yếu tố tăng trưởng giống tế bào gốc. Do đó, chúng được ứng dụng rộng rãi trong thẩm mỹ nhằm thúc đẩy phục hồi và tái tạo da, tăng tân tạo collagen. Exosome sử dụng trong thẩm mỹ thường có nguồn gốc từ tế bào gốc trung mô MSC (tế bào gốc thu được ở lớp trung bì của thai nhi và ở tủy xương, gan, mô da và mô mỡ của người trưởng thành).

Hiệu quả của exosome trong điều trị sẹo rỗ

Exosome nói riêng và tế bào gốc nói chung ngày càng được ứng dụng nhiều trong ngành thẩm mỹ da. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh việc bôi hoặc tiêm meso exosome vào đáy sẹo sau điều trị bằng laser hay lăn kim đều mang lại hiệu quả điều trị tích cực.

Một thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên, được thực hiện trong vòng 12 tuần vào năm 2020 tại Hàn Quốc, đã nghiên cứu trên 25 bệnh nhân. Thử nghiệm so sánh hiệu quả của việc phối hợp laser fractional CO2 với exosome và chỉ sử dụng laser fractional CO2. Kết quả cho thấy nhóm được điều trị bằng exosome có nguồn gốc từ tế bào gốc mô mỡ đạt được cải thiện rõ rệt hơn, với mức giảm điểm sẹo là 32.5%, so với 19.9% ở nhóm chỉ sử dụng laser fractional CO2.

Exosome cũng đã được chứng minh hiệu quả trong việc phòng ngừa sẹo. Chúng chứa các yếu tố tăng trưởng tương tự tế bào gốc, giúp thúc đẩy quá trình lành thương và tăng sinh collagen sau tổn thương da, giảm khả năng hình thành sẹo rỗ. Do đó, có thể sử dụng sản phẩm chứa exosome như kem bôi hoặc mặt nạ ngay khi mụn vừa lành để ngăn ngừa và hạn chế sẹo rỗ. 

Một tập hợp các nghiên cứu thực hiện tại Nhật Bản và Hàn Quốc năm 2018, 2019, 2020 trên chuột, kết quả phân tích sau 7 ngày và 14 ngày cho thấy liệu pháp bôi exosome giúp cải thiện quá trình lành vết thương bằng cách ổn định và kích thích một loạt các chất trung gian. Các kết quả đều nhất quán giữa các nghiên cứu cho thấy exosome có đặc tính trị liệu và hỗ trợ chữa lành vết thương ở da, bất kể mô hình, phương thức sử dụng, nồng độ exosome, số lượng sử dụng hoặc nguồn exosome.

Những lưu ý khi sử dụng exosome điều trị sẹo rỗ

Exosome là liệu pháp an toàn và hiệu quả trong điều trị sẹo rỗ, nhưng việc sử dụng sau điều trị laser và lăn kim có thể gặp một số rủi ro vì lúc này da đã bị tổn thương sau các liệu trình xâm lấn. Để đạt hiệu quả tốt nhất, cần lưu ý:

• Chọn sản phẩm exosome uy tín: đối với dạng bôi ngoài da, chọn exosome dạng serum với nồng độ cao từ nhà sản xuất uy tín để giảm nguy cơ nhiễm trùng và tác dụng phụ. Đối với dạng tiêm, cần chọn loại có nguồn gốc rõ ràng, độ tinh khiết cao và công nghệ bào chế phù hợp để phòng ngừa biến chứng.
• Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời: sử dụng viên chống nắng và kem chống nắng cho da nhạy cảm có SPF từ 50 trở lên để bảo vệ da khỏi tác động xấu của tia UV sau liệu trình trị sẹo.
• Chọn sản phẩm chăm sóc da phù hợp: sử dụng các sản phẩm chăm sóc da dịu nhẹ sau điều trị sẹo để giảm tác dụng phụ và đạt hiệu quả tốt nhất.
• Tuân thủ điều trị: tuân thủ đúng liệu trình điều trị do Bác sĩ đề ra, bởi kết quả có thể không đạt mong muốn ngay từ lần đầu. Các lần điều trị tiếp theo sẽ được điều chỉnh dựa trên sự cải thiện và tình trạng da.