Tretinoin là gì? Cơ chế hoạt động của Tretinoin
Khái niệm về Tretinoin
Tretinoin (retinoic acid) là một trong những dẫn xuất của vitamin A đã được chuyển hóa thành acid (còn gọi là retinoids). Tretinoin được FDA Mỹ công nhận kiểm duyệt đầu tiên với cái tên Retin-A.
Tretinoin thuộc nhóm thuốc da liễu, không phải mỹ phẩm có thể sử dụng tùy ý. Ở các nước Châu Âu hay Mỹ, tretinoin chỉ được mua khi có đơn của bác sĩ. Nhưng ở một số nước Châu Á người tiêu dùng có mua sản phẩm tretinoin tại hiệu thuốc với các nồng độ 0,025%, 0,05% và 0,1%.
Cơ chế hoạt động của Tretinoin

Tretinoin là một loại kem hoặc gel bôi có độ mạnh theo toa. Tretinoin nổi lên như một loại cure-all tức giải quyết gần như tất tần tật da. Như điều trị mụn trứng cá, da bị tổn thương do ánh nắng mặt trời. Hay làn da xuất hiện các nếp nhăn nhỏ…
Cơ chế hoạt động của tretinoin là tăng tốc sản sinh tế bào mới. Đào thải các tế bào chết nhanh chóng, giảm thiểu hoạt động tuyến nhờn giúp da sạch sâu, ngăn ngừa và điều trị mụn hiệu quả.
Song song đó, tretinoin hoạt động chống lão hóa, cải thiện nếp nhăn. Bằng cách hạn chế sự hình thành các enzymes làm suy yếu collagen, giúp da tăng cường sản sinh collagen, là phẳng các nếp nhăn hiệu quả…
Tác dụng của tretinoin
Như trên đã đề cập, tretinoin được đánh giá là một phát kiến vĩ đại trong lịch sử ngành da liễu với nhiều tính năng ưu việt để cải thiện làn da.
Tổng quan tretinoin có khả năng giải quyết các vấn đề lớn của da như:
+ Tẩy tế bào chết. Trị mụn. Cải thiện kích thước lỗ chân lông.
+ Tái tạo da chống lão hóa, xóa nếp nhăn.
+ Cải thiện sức khỏe làn da do bị thương tổn bởi ánh nắng mặt trời.
+ Trị thâm nám, làn da không đều màu.
+ Loại bỏ cảm giác da sần sùi, làm mềm mịn da hiệu quả.
Khi bôi ngoài ra, tretinoin sẽ làm thông thoáng lỗ chân lông tắc nghẽn do bụi bẩn, tế bào chết…tồn đọng. Gia tăng khả năng tốc độ tái tạo da, loại bỏ tế bào chết, giảm thiểu hoạt động tuyến nhờn. Từ đó điều trị mụn hiệu quả, cải thiện sẹo mụn và kích thước lỗ chân lông.
Bên cạnh đó, Tretinoin hoạt động chống lão hóa. Bằng cách tăng cường sản sinh collagen, giảm thiểu nếp nhăn, kích thích tuần hoàn máu và sự hình thành các mạch máu mới, cho da hồng hào khỏe mạnh.
Ngoài ra, nhờ khả năng kích thích hoạt động và quá trình tái tạo da. Tretinoin còn là phương pháp hữu hiệu để điều trị tình trạng da không đều màu. Giúp giảm vết thâm, nám do tia cực tím, giúp da sáng mịn đều màu.
Tretinoin có tác dụng phụ nào không?

Hãy nhớ rằng, tretinoin có thể gây kích ứng một chút khi mới bắt đầu sử dụng. Trong vài tuần đầu điều trị. Da có thể bị mẩn đỏ, khô, bong tróc và ngứa từ nhẹ đến trung bình là điều bình thường. Những tác dụng phụ này sẽ giảm bớt khi làn da của bạn thích nghi với tretinoin.
Ngưng sử dụng tretinoin và hỏi ý kiến bác sĩ nếu tình trạng kích ứng da không cải thiện trong vài tuần và các biểu hiện này ngày một nặng hơn:
+ Kích ứng dai dẳng.
+ Da phồng rộp, đóng vảy.
+ Sưng tấy.
+ Đỏ da quá mức.
Kinh nghiệm dùng tretinoin đúng cách
Khi mới bắt đầu chỉ nên dùng một lượng bằng hạt đậu
Vì tretinoin là hoạt chất mạnh. Nên khi mới bắt đầu sử dụng, bạn chỉ nên dùng 1 lượng bằng hạt đậu để tránh kích ứng. Khi thoa hãy đảm bảo toàn bộ mặt đều được phủ đều một lớp mỏng sản phẩm.
Ngoài ra, khi sử dụng tretinoin bạn “tuyệt đối” không được bỏ qua kem chống nắng. Vì thành phần này sẽ làm da nhạy cảm hơn với ánh nắng. Nhưng cho dù bạn có sử dụng tretinoin hay không thì bước bôi kem chống nắng vẫn cực kỳ quan trọng. Bạn cũng biết đấy, tia UV chính là nguyên nhân hàng đầu hủy hoại và gây ra các vấn đề về da của bạn.
Khi da đã quen với tretinoin thì bạn có thể sử dụng một lượng bằng 1 đốt lóng tay để đạt kết quả tốt nhất.

Kinh nghiệm dùng tretinoin đúng cách là dùng một lượng bằng hạt đậu khi mới bắt đầu.
Độ tuổi nên sử dụng tretinoin
Ở độ tuổi nào không quan trọng. Tretinoin được sinh ra để giải quyết các vấn đề về da, nên tùy thuộc vào tình trạng da mà bạn có thể cân nhắc việc sử dụng sớm hay không. Trường hợp bạn bị mụn quá nặng. Mà các thành phần khác không thể xử lý được hoặc bạn cần chống lão hóa, trị thâm nám… thì tầm 20 tuổi là đã có thể dùng Tretinoin.
Nồng độ thích hợp khi bắt đầu sử dụng tretinoin
Theo kinh nghiệm dùng tretinoin đúng cách sẽ có 2 cách để bạn bắt đầu sử dụng:
1. Nồng độ từ thấp đến cao: đây chính là cách sử dụng an toàn nhất. Nếu da bạn vừa bị bào mòn bởi rượu thuốc hoặc da đang quá nhạy cảm, dễ kích ứng. Đồng thời trước đó chưa từng sử dụng sản phẩm đặc trị nồng độ cao với BHA, AHA. Thì bạn nên bắt đầu với nồng độ thấp nhất 0.025% rồi tăng dần kết hợp với các sản phẩm có tác dụng phục hồi da.
Hiện nay, sản phẩm Obagi Tretinoin 0.025% đang là lựa chọn số một cho những ai mới bắt đầu dùng tretinoin, với khả năng giảm mụn kết hợp chống lão hóa cực kỳ hiệu quả nhưng vẫn đảm bảo nhẹ dịu với làn da.
2. Nồng độ từ cao đến thấp: nếu như da bạn đã quá quen với các sản phẩm đặc trị mạnh. Và bạn cũng đã từng kinh qua retinol trong thời gian dài nhưng da không có phản ứng gì hoặc chưa cảm nhận thay đổi nào lớn lao thì có thể bắt đầu từ nồng độ cao nhất (0.1%) để đạt hiệu quả tối đa. Sau khi da đã đạt tới mức căng bóng như mong muốn, bạn có thể giảm nồng độ xuống để duy trì.
Lưu ý: Để sử dụng tretinoin đúng cách, khi mới bắt đầu dùng bạn chỉ nên dùng từ 1-2 lần/tuần. Và tăng dần dần lên để da làm quen. Theo dõi và cảm nhận phản ứng của da để điều chỉnh tần suất dùng.
Sử dụng tretinoin cho da nhạy cảm
Dù là hoạt chất mạnh nhưng da nhạy cảm vẫn có thể sử dụng được. Nhưng để tránh kích ứng, kinh nghiệm dùng tretinoin đúng cách cho da nhạy cảm là bạn nên thoa kem dưỡng ẩm trước khi dùng tretinoin. Hoặc mix hoạt chất này với kem dưỡng để bôi. Buổi sáng bạn cần tăng cường sử dụng thêm các loại serum có tác dụng phục hồi để nền da được khỏe hơn.
Tần suất sử dụng tretinoin
Tretinoin an toàn để sử dụng hàng ngày. Nhưng dùng nó thường xuyên có thể gây kích ứng cho một số người.
Nếu bạn nhận thấy rằng việc sử dụng tretinoin hàng ngày có khả năng gây kích ứng cho làn da của mình, bạn có thể thử thoa cách ngày hoặc vài ngày một lần cho đến khi da thích ứng hẳn.
Tretinoin nên tránh kết hợp với những hoạt chất nào?
Vì đây là một hoạt chất mạnh, nên nếu bạn muốn kết hợp với vitamin C, BHA, AHA…thì tốt nhất vẫn nên nên sử dụng cách ngày hoặc cách buổi để hạn chế da bị tác động quá đà, gây đỏ, khô và bong tróc.
Đặc biệt lưu ý, không sử dụng các sản phẩm chăm sóc da có chứa benzoyl peroxide, lưu huỳnh, resorcinol hoặc axit salicylic trừ khi có chỉ định khác của bác sĩ. Các sản phẩm này có thể gây kích ứng da nghiêm trọng nếu dùng chung với tretinoin.
Nên sử dụng tretinoin trong bao lâu
Nếu bạn đã từng tìm hiểu thông tin về tretinoin sẽ thấy rằng, nhiều người khẳng định sẽ sử dụng tretinoin hoặc retinol cả đời để chống lão hóa. (Trừ khi mang thai thì phải ngưng sử dụng bạn nhé!).
Theo kinh nghiệm dùng tretinoin đúng cách, có thể ban đầu da bạn sẽ có những phản ứng không mấy đẹp với tretinoin. Nhưng nếu bạn dùng đúng cách và liều lượng thì da bạn sẽ sớm được thích nghi. Sau một thời gian sử dụng, bạn sẽ thấy sự biến đổi khó tin của làn da.
Theo dõi phản ứng của da
Thông thường khi sử dụng tretinoin, nếu da có nhiều mụn ẩn, bạn sẽ thấy mụn nổi nhiều hơn trong một vài tuần đầu. Lúc này đừng quá lo lắng, hãy tiếp tục kiên trì dùng, tình trạng này sẽ được cải thiện. Bên cạnh đó, một số da sẽ gặp phải phản ứng là khô, bong tróc, đỏ ngứa. Bạn chỉ cần tăng cấp nước, phục hồi và bổ sung ẩm cho da vào buổi sáng, hoặc buổi tối khi không dùng tretinoin để khắc phục. Nhưng nếu sau 18 tuần mà da bạn vẫn không hết đỏ, ngứa, rát…tức là da bạn đang không đáp ứng với nồng độ và thành phần đó. Giải pháp là chuyển sang các nồng độ nhẹ hơn, giãn thời gian, liều lượng sử dụng. Hoặc dùng các thể nhẹ hơn như retinaldehyde hay retinol.
Những điều cần tránh khi sử dụng tretinoin
– Tretinoin có thể khiến da dễ bị cháy nắng hơn. Vì thế, cần hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Mặc quần áo bảo vệ và sử dụng kem chống nắng (SPF 15 trở lên) khi bạn ở ngoài trời, kể cả những ngày nhiều mây.
– Trong 6 tháng đầu sử dụng, tránh để vùng điều trị tiếp xúc với ánh nắng, gió hoặc thời tiết lạnh. Da sẽ dễ bị bắt nắng, khô hoặc kích ứng hơn, đặc biệt là trong 2 hoặc 3 tuần đầu.
– Tránh để sản phẩm dính vào mắt, miệng, âm đạo hoặc cạnh mũi.
– Tránh sử dụng các sản phẩm sau trên cùng khu vực với tretinoin: Bất kỳ sản phẩm trị mụn nào hoặc sản phẩm dùng cho da có chứa chất lột tẩy; Các sản phẩm dành cho tóc dễ gây kích ứng, chẳng hạn như thuốc nhuộm hoặc sản phẩm tẩy lông; Sản phẩm có cồn, xà phòng mạnh,…
Lưu ý nhất định phải nhớ khi dùng tretinoin
Để tretinoin phát huy hiệu quả tối ưu nhất, bạn nhất định phải lưu ý những điều sau:
– Sử dụng liều lượng nhiều hoặc thoa tretinoin thường xuyên hơn so với quy định sẽ không làm cho thuốc có tác dụng nhanh hơn, tốt hơn. Mà còn có thể làm tăng tác dụng phụ. Chính vì thế, bạn phải làm theo tất cả các hướng dẫn trên nhãn sản phẩm. Và sử dụng theo đúng theo chỉ dẫn của chuyên gia.
– Không dùng bằng đường uống. Tretinoin chỉ dùng ngoài da.
– Rửa tay trước và sau khi bôi tretinoin.
– Trước khi bôi cần làm sạch và lau khô vùng da cần điều trị. Thoa tretinoin lên da ướt có thể gây kích ứng da.
– Không rửa vùng điều trị hoặc bôi các sản phẩm chăm da khác ít nhất 1 giờ sau khi bôi tretinoin.
– Sau khi làm sạch da, nên đợi khoảng 20-30 phút trước khi thoa tretinoin.
– Có thể mất đến vài tuần trước khi làn da của bạn có sự thay đổi tích cực. Nên hãy kiên trì sử dụng.
– Nếu bạn đang sử dụng thuốc bôi tretinoin để điều trị mụn trứng cá, da có thể trở nên tồi tệ hơn một chút trong 1 thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu tình trạng kích ứng da trở nên nghiêm trọng. Hoặc nếu tình trạng mụn của bạn không cải thiện trong vòng 8 đến 12 tuần, hãy tìm đến sự giúp đỡ của bác sĩ.
– Bảo quản sản phẩm ở nhiệt độ phòng, tránh ẩm và nhiệt. Đậy chặt nắp chai khi không sử dụng.
– Tretinoin dạng gel rất dễ cháy. Vì thế, tuyệt đối không sử dụng gần nơi có nhiệt độ cao hoặc có lửa. Không hút thuốc cho đến khi gel khô hoàn toàn trên da.
Làm thế nào để hạn chế khô da và kích ứng khi sử dụng tretinoin?
Tretinoin sẽ đẩy nhanh quá trình thay đổi tế bào da. Và có thể gây ra tình trạng mụn, làm khô và bong tróc da ở giai đoạn đầu. Những triệu chứng này sẽ biến mất và để lại làn da sạch, khỏe, đẹp sau 1 thời gian. Để làm dịu da cũng như hạn chế tối đa tình trạng khô da và kích ứng, bạn nên thoa kem dưỡng ẩm sau khi tretinoin đã được hấp thụ vào da. Vào ban đêm, hãy thoa kem dưỡng ẩm dày, tốt nhất là loại có chứa chất béo tự nhiên như là ceramides. Vào buổi sáng, sử dụng kem dưỡng ẩm có chứa SPF 15 hoặc cao hơn.
Đối với những ai sử dụng tretinoin để điều trị mụn trứng cá: Thường xuyên sử dụng các sản phẩm chăm sóc da dạng nước, dạng gel.
Còn với những ai sử dụng tretinoin để điều trị nếp nhăn nhỏ, đốm đen và da thô ráp do ánh nắng mặt trời thì nên bổ sung các loại kem dưỡng da chứa dầu.
