Semaglutide hỗ trợ giảm cân: Lợi ích, tác dụng phụ và nhiều thông tin khác

Tổng quan toàn diện về các loại thuốc semaglutide gây giảm cân

Semaglutide là một loại thuốc có thể được các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe kê đơn để điều trị nhiều bệnh lý khác nhau, bao gồm tiểu đường loại 2 và béo phì. Đây là thành phần hoạt chất trong các loại thuốc nổi tiếng như Ozempic, Wegovy và Rybelsus. Bài viết này sẽ trình bày chi tiết về các công dụng khác nhau của semaglutide, cơ chế hoạt động, các tác dụng phụ thường gặp và đối tượng phù hợp sử dụng thuốc này.

Semaglutide là gì?

Semaglutide là hoạt chất chính trong một số loại thuốc điều trị tiểu đường và giảm cân như Ozempic, Wegoby và Rybelsus. Hợp chất này là dạng tổng hợp của hormone tự nhiên có tên là peptide giống glucagon-1 (GLP-1).

Được phát triển bởi Novo Nordisk, semaglutide ban đầu được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) phê duyệt vào năm 2017 như một phần của quy trình phê duyệt Ozempic, một loại thuốc tiêm dùng để điều trị bệnh tiểu đường loại 2 ở người lớn. Vào tháng 1 năm 2025, FDA cũng đã phê duyệt Ozempic để điều trị bệnh thận mãn tính ở bệnh nhân tiểu đường.

Năm 2019, một dạng semaglutide mới đã được FDA phê duyệt với tên thương hiệu Rybelsus. Rybelsus là thuốc chủ vận thụ thể GLP-1 dạng uống đầu tiên trên thị trường Mỹ用于 điều trị bệnh tiểu đường loại 2.

Vào năm 2021, FDA đã phê duyệt một liều semaglutide dạng tiêm mạnh hơn, lần này với tên thương hiệu là Wegovy. Không giống như hai dạng semaglutide khác (gây giảm cân nhưng không được FDA phê duyệt cho mục đích này), Wegovy được chỉ định cụ thể để giúp những người thừa cân hoặc béo phì giảm cân. Thuốc này được kê đơn kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên.

Do tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường loại 2 và béo phì ngày càng gia tăng trên toàn cầu, việc sử dụng semaglutide đang tăng vọt. Số lượng đơn thuốc semaglutide đã tăng gấp 40 lần trong 5 năm qua. Khoảng 1,6% dân số Hoa Kỳ sử dụng một dạng thuốc semaglutide nào đó. Tuy nhiên, theo một số nghiên cứu, hơn 53% dân số Hoa Kỳ được coi là đủ điều kiện để được kê đơn semaglutide.

Semaglutide mang lại nhiều lợi ích, giúp hạ đường huyết, giảm cân và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như đau tim, đột quỵ hoặc bệnh tim ở hàng triệu bệnh nhân.

Semaglutide hoạt động như thế nào?

Semaglutide là một hợp chất tổng hợp bắt chước tác dụng của hormone GLP-1 tự nhiên trong cơ thể. Semaglutide được phân loại chính thức là chất chủ vận thụ thể peptide giống glucagon-1, và tác động của nó đến quá trình chuyển hóa đường huyết và lượng calo tiêu thụ là đa dạng.

Sau khi ăn, ruột của bạn sẽ tiết ra một loại hormone gọi là GLP-1, báo hiệu cho tuyến tụy tiết ra nhiều insulin hơn. Insulin là một hormone đóng vai trò quan trọng trong việc giảm lượng đường trong máu bằng cách tạo điều kiện cho glucose (đường) đi vào tế bào, nơi nó có thể được sử dụng để tạo năng lượng hoặc được lưu trữ để sử dụng sau này. GLP-1 đặc biệt quan trọng trong việc đảm bảo insulin được tiết ra đúng thời điểm, đặc biệt là sau bữa ăn khi lượng đường trong máu thường tăng lên.

Ngoài vai trò điều hòa insulin, GLP-1 còn có thêm lợi ích là giảm tiết một loại hormone khác, glucagon, do tuyến tụy sản sinh. Không giống như insulin, glucagon có tác dụng ngược lại, làm tăng lượng đường trong máu bằng cách chỉ đạo gan giải phóng glucose dự trữ vào máu. Bằng cách ức chế glucagon, GLP-1 ngăn chặn sự giải phóng glucose quá mức từ gan, do đó giữ cho lượng đường trong máu không bị tăng quá cao.

GLP-1 cũng ảnh hưởng đến tốc độ làm rỗng dạ dày. Khi tuyến tụy tiết ra GLP-1, nó giúp kiểm soát tốc độ di chuyển của thức ăn từ dạ dày đến ruột non. Tác động này có thể làm chậm quá trình hấp thụ chất dinh dưỡng, bao gồm cả glucose (đường), từ đường tiêu hóa vào máu. Do đó, điều này ngăn ngừa sự tăng đột biến lượng đường trong máu sau bữa ăn. Ngoài ra, việc làm rỗng dạ dày chậm hơn có thể tạo cảm giác no, làm giảm lượng thức ăn tổng thể và góp phần kiểm soát cân nặng.

Semaglutide gây giảm cân như thế nào?

Cần lưu ý rằng liều cao semaglutide có nhiều khả năng gây giảm cân đáng kể hơn so với liều thấp hơn được sử dụng qua Rybelsus hoặc Ozempic. Ngoài ra, semaglutide hiệu quả nhất khi được kết hợp với những thay đổi lối sống như chế độ ăn giảm calo và tập thể dục thường xuyên để hỗ trợ kiểm soát cân nặng lâu dài.

Khi sử dụng đúng cách, semaglutide có thể ảnh hưởng đến việc giảm cân thông qua hai tác động chính: kiểm soát đường huyết và điều chỉnh sự thèm ăn.

Quản lý đường huyết

Semaglutide kích thích tuyến tụy tiết ra insulin. Hormone này rất quan trọng trong việc vận chuyển glucose (đường) từ máu vào tế bào, nơi nó có thể được sử dụng để tạo năng lượng. Bằng cách hỗ trợ quá trình này, semaglutide giúp duy trì mức đường huyết ổn định, giảm khả năng dao động năng lượng đột ngột có thể gây ra cảm giác thèm ăn các thực phẩm giàu calo.

Hơn nữa, semaglutide ức chế hiệu quả việc sản sinh glucagon, một loại hormone khác chịu trách nhiệm làm tăng lượng đường trong máu. Glucagon kích thích gan giải phóng glucose dự trữ vào máu, nhưng semaglutide can thiệp vào quá trình này. Bằng cách kiểm soát glucagon, semaglutide giúp giữ lượng đường trong máu ổn định, làm giảm cảm giác đói thường do lượng đường trong máu thấp gây ra.

Điều chỉnh sự thèm ăn

Semaglutide cũng ảnh hưởng đến sự thèm ăn bằng cách tương tác với các thụ thể GLP-1 trong não, đặc biệt là ở vùng dưới đồi. Khi semaglutide liên kết với các thụ thể này, nó sẽ báo hiệu cho não bộ giảm sự thèm ăn và hạn chế cảm giác thèm muốn. Điều này có nghĩa là những người dùng semaglutide thường cảm thấy ít đói hơn và hài lòng hơn với những bữa ăn nhỏ.

Ngoài ra, semaglutide làm chậm tốc độ tiêu hóa thức ăn trong dạ dày và chuyển dần xuống ruột non. Sự chậm trễ trong quá trình tiêu hóa này dẫn đến cảm giác no kéo dài sau khi ăn, cuối cùng làm giảm ham muốn ăn thêm.

Điều quan trọng cần lưu ý là semaglutide thường được kê đơn kết hợp với thay đổi lối sống như giảm lượng calo và tăng cường hoạt động thể chất. Thuốc này không nhằm mục đích điều trị duy nhất bệnh béo phì mà chỉ là một thành phần hỗ trợ trong phương pháp quản lý cân nặng toàn diện.

Thuốc semaglutide có hiệu quả trong việc giảm cân không?

Từ ngày 5 tháng 10 năm 2018 đến ngày 1 tháng 2 năm 2019, một nghiên cứu đã được tiến hành với 304 người tham gia. Họ được phân ngẫu nhiên để nhận semaglutide (152 người tham gia) hoặc giả dược (152 người tham gia). Nghiên cứu này xem xét cân nặng và các thông số sức khỏe khác nhau của họ. Hầu hết người tham gia là nữ (77,6%) và người da trắng (93,1%), với độ tuổi trung bình là 47,3 năm, cân nặng trung bình là 106,0 kg và chỉ số khối cơ thể (BMI) trung bình là 38,5 kg/m².

Nghiên cứu này sử dụng hai phương pháp khác nhau để phân tích hiệu quả của semaglutide. Phương pháp đầu tiên, được gọi là ước lượng “chính sách điều trị”, xem xét hiệu quả của semaglutide đối với tất cả người tham gia trong suốt nghiên cứu, bất kể họ có ngừng dùng thuốc hay nhận các phương pháp điều trị giảm cân khác hay không. Phương pháp thứ hai, được gọi là ước lượng “sản phẩm thử nghiệm”, tập trung vào hiệu quả của semaglutide khi người tham gia dùng thuốc theo đúng hướng dẫn.

Dựa trên ước tính “chính sách điều trị”, semaglutide đã làm giảm đáng kể trọng lượng cơ thể so với giả dược sau 104 tuần. Những người tham gia dùng semaglutide đã giảm trung bình 15,2% trọng lượng cơ thể ban đầu, trong khi những người dùng giả dược chỉ giảm 2,6%. Người dùng semaglutide cũng có nhiều khả năng đạt được mức giảm cân ít nhất 5%. Nghiên cứu kết luận rằng semaglutide có hiệu quả trong việc giúp người tham gia giảm cân.

Semaglutide cũng có tác động tích cực đến chu vi vòng eo, huyết áp, lượng đường trong máu và các chỉ số sức khỏe khác. Ví dụ, nó cải thiện cả huyết áp tâm thu và tâm trương. Nó cũng có tác động tích cực đến hemoglobin glycated, glucose huyết tương lúc đói và hồ sơ lipid. Những tác động này có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch hoặc các biến cố như đau tim hoặc đột quỵ.

Ở những người tham gia có tiền tiểu đường khi bắt đầu nghiên cứu, semaglutide đã giúp một số lượng đáng kể trong số họ trở lại mức đường huyết bình thường. Ngược lại, ở những người tham gia có mức đường huyết bình thường khi bắt đầu, rất ít người phát triển thành tiền tiểu đường. Không có người tham gia nào dùng semaglutide bị tiểu đường loại 2 trong suốt nghiên cứu.

Tóm lại, nghiên cứu cho thấy semaglutide có hiệu quả trong việc giúp người tham gia giảm cân và cải thiện nhiều chỉ số sức khỏe khác nhau, do đó đây là một phương pháp điều trị đầy hứa hẹn cho bệnh béo phì và các vấn đề sức khỏe liên quan.

Thuốc semaglutide có gây tác dụng phụ không?

Semaglutide đã trải qua nhiều thử nghiệm lâm sàng để xác định tính an toàn và hiệu quả trong điều trị bệnh tiểu đường loại 2 và béo phì. FDA đã phê duyệt ba phiên bản của semaglutide, cho thấy thuốc này an toàn cho nhiều bệnh nhân cần điều trị một hoặc cả hai bệnh lý trên.

Các tác dụng phụ thường gặp nhất khi sử dụng semaglutide là các vấn đề về đường tiêu hóa. Chúng bao gồm buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, táo bón, đầy hơi và ợ nóng. Các tác dụng phụ này thường nhẹ.

Mặc dù hiếm gặp, semaglutide có thể gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng hơn ở một số bệnh nhân. Các tác dụng phụ này bao gồm:

• Viêm tụy
• Nhịp tim tăng
• Tăng nguy cơ mắc bệnh túi mật
• Lượng đường trong máu thấp (hạ đường huyết)
• Các vấn đề về thận
• Tăng nguy cơ mắc ung thư tuyến giáp hoặc các khối u.
• Các phản ứng dị ứng như phát ban da, sưng tấy, khó thở.

Hãy liên hệ ngay với bác sĩ hoặc chuyên gia chăm sóc sức khỏe nếu bạn gặp bất kỳ tác dụng phụ nào khi dùng semaglutide dạng uống hoặc tiêm.

Ai nên dùng semaglutide để giảm cân?

Semaglutide được FDA phê duyệt dưới tên Wegovy để quản lý cân nặng lâu dài ở bệnh nhân không mắc bệnh tiểu đường loại 2. Khi được cung cấp dưới tên Ozempic hoặc Rybelsus, việc sử dụng nó như một chất hỗ trợ giảm cân là “ngoài chỉ định”.

Semaglutide được chỉ định cho người lớn bị béo phì (với chỉ số khối cơ thể – BMI – từ 30 kg/m2 trở lên) hoặc người lớn thừa cân (BMI từ 27 kg/m2 trở lên) đồng thời mắc các bệnh lý liên quan đến cân nặng như tăng huyết áp, cholesterol cao hoặc ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn đường thở.

Wegovy được chấp thuận sử dụng cho trẻ em trên 12 tuổi có chỉ số BMI ban đầu nằm trong nhóm bách phân vị thứ 95 so với độ tuổi của các em.

Semaglutide thường được kê đơn dưới dạng tiêm dưới da. Những người không thoải mái với kim tiêm nên thảo luận với chuyên gia chăm sóc sức khỏe kê đơn về các phương pháp thay thế cho thuốc giảm cân dạng tiêm.

Những trường hợp nào không nên dùng semaglutide để giảm cân?

Semaglutide là thuốc chống béo phì, có nghĩa là nó được thiết kế và kê đơn đặc biệt để giúp người bệnh kiểm soát và giảm cân như một phương pháp điều trị béo phì. Thuốc này nhằm mục đích hỗ trợ những người đang gặp khó khăn trong việc giảm cân chỉ bằng chế độ ăn kiêng và tập thể dục. Nó không được kê đơn cho những người có cân nặng bình thường nhưng muốn giảm vài cân.

Trước khi bắt đầu điều trị bằng semaglutide, bạn nên thông báo cho bác sĩ về bất kỳ bệnh lý nào bạn đang mắc phải, bất kỳ loại thuốc kê đơn hoặc thực phẩm chức năng nào bạn đang dùng, và bất kỳ dị ứng nào bạn có. Thông tin này sẽ giúp giảm nguy cơ tương tác thuốc hoặc tác dụng phụ nghiêm trọng.

• Tiền sử viêm tụy
• Các vấn đề về túi mật
• Bệnh thận
• Tiền sử cá nhân hoặc gia đình mắc ung thư tuyến giáp thể tủy (MTC) (u tuyến giáp)
• Hội chứng đa u nội tiết loại 2 (MEN2)
• Bệnh võng mạc tiểu đường
• Mức triglyceride cao
• Bất kỳ rối loạn tiêu hóa nào

Ngoài ra, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cố gắng thụ thai hoặc phụ nữ đang cho con bú không được kê đơn semaglutide.

“Sử dụng ngoài chỉ định” nghĩa là gì?

“Sử dụng ngoài chỉ định” có nghĩa là bác sĩ sử dụng thuốc để điều trị một tình trạng hoặc triệu chứng mà thuốc đó không được thiết kế hoặc phê duyệt chính thức. Điều này có thể xảy ra vì nhiều lý do, chẳng hạn như khi bác sĩ tin rằng thuốc đó có thể mang lại lợi ích cho tình trạng bệnh cụ thể của một bệnh nhân, mặc dù thuốc đó chưa được thử nghiệm và phê duyệt chính thức cho mục đích sử dụng cụ thể đó.

Điều quan trọng cần lưu ý là việc sử dụng thuốc ngoài chỉ định là hợp pháp và đôi khi cần thiết trong thực tiễn y khoa, cho phép bác sĩ điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp với nhu cầu của từng bệnh nhân. Bệnh nhân cần được thông báo khi thuốc được sử dụng ngoài chỉ định và có cơ hội thảo luận về quyết định này với nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của họ.

Để đặt lịch khám và tư vấn, Quý khách vui lòng bấm số hotline 0355 887 599 hoặc liên hệ qua kênh Bác sĩ Hạ Quân Y.