1. Cách thức hoạt động
- Semaglutide có thể được dùng để cải thiện kiểm soát đường huyết ở người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 ( Ozempic , Rybelsus ) và/hoặc để giảm nguy cơ các biến cố tim mạch nghiêm trọng hoặc làm trầm trọng thêm bệnh thận ở một số người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 (Ozempic). Thuốc semaglutide nhãn hiệu Wegovy cũng có thể được sử dụng để giảm cân.
- Semaglutide hoạt động bằng cách bắt chước tác dụng của GLP-1, một hormone tự nhiên giúp điều chỉnh lượng đường trong máu. Bằng cách liên kết và kích hoạt thụ thể GLP-1, nó kích thích tiết insulin và làm giảm tiết glucagon khi lượng đường trong máu cao. Nó cũng làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày.
- Semaglutide thuộc nhóm thuốc gọi là chất chủ vận thụ thể GLP-1.
2. Những mặt tích cực
- Có thể được sử dụng để cải thiện việc kiểm soát đường huyết (còn gọi là kiểm soát chỉ số đường huyết) ở những người mắc bệnh tiểu đường loại 2, kết hợp với chế độ ăn uống và tập thể dục (Ozempic, Rybelsus).
- Có thể được sử dụng để giảm nguy cơ các biến cố tim mạch nghiêm trọng, chẳng hạn như đau tim, đột quỵ hoặc tử vong ở người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 có tiền sử bệnh tim (Ozempic).
- Ngoài ra, thuốc này cũng có thể được sử dụng để giảm nguy cơ bệnh thận trở nặng, suy thận (bệnh thận giai đoạn cuối) và tử vong do bệnh tim mạch ở người lớn mắc bệnh tiểu đường loại 2 và bệnh thận mãn tính (Ozempic).
- Có thể dùng riêng lẻ hoặc kết hợp với các thuốc điều trị tiểu đường khác như metformin, insulin hoặc sulfonylurea. Việc bắt đầu điều trị kết hợp sớm được khuyến khích vì nó giúp nhanh chóng thiết lập kiểm soát đường huyết tốt và kéo dài thời gian đến khi điều trị thất bại (Ozempic, Rybelsus).
- Sản phẩm này có hiệu quả trong việc giảm lượng đường trong máu và cũng giúp giảm cân.
- Thuốc semaglutide nhãn hiệu Wegovy cũng được chấp thuận sử dụng kết hợp với chế độ ăn kiêng và tập thể dục để giúp giảm cân ở người lớn béo phì hoặc thừa cân.
- Thuốc có dạng viên uống 3mg, 7mg và 14mg (nhãn hiệu Rybelsus). Cũng có dạng bút tiêm bơm sẵn dùng một lần mỗi tuần, tiêm dưới da (Ozempic, Wegovy). Tiêm một lần mỗi tuần, vào cùng một ngày mỗi tuần (ví dụ: thứ Hai hàng tuần).
- Liều lượng semaglutide không cần điều chỉnh ở những người mắc bệnh thận hoặc bệnh gan.
3. Nhược điểm
Nếu bạn ở độ tuổi từ 18 đến 60, không dùng bất kỳ loại thuốc nào khác hoặc không mắc bất kỳ bệnh lý nào khác, các tác dụng phụ bạn có nhiều khả năng gặp phải bao gồm:
- Hạ đường huyết (mức đường trong máu thấp), buồn nôn, nôn mửa, tiêu chảy, đau bụng và táo bón là những tác dụng phụ thường gặp.
- Thuốc được dùng bằng đường uống (Rybelsus) hoặc tiêm dưới da (Ozempic, Wegovy), mỗi tuần một lần. Việc tự tiêm bằng bút tiêm đóng sẵn rất dễ học đối với hầu hết mọi người.
- Không được coi là liệu pháp điều trị đầu tay cho bệnh tiểu đường loại 2 (Ozempic, Rybelsus).
- Không được phép sử dụng cho trẻ em.
- Semaglutide không thay thế insulin và không hiệu quả ở người mắc bệnh tiểu đường loại 1 hoặc trong điều trị nhiễm toan ceton do tiểu đường.
- Các nghiên cứu trên động vật đã báo cáo về sự xuất hiện khối u tế bào C tuyến giáp ở chuột được cho dùng semaglutide. Hiện chưa rõ liệu semaglutide có làm tăng nguy cơ mắc các khối u này ở người hay không.
- Không nên sử dụng thuốc này ở những người có tiền sử ung thư tuyến giáp hoặc những người mắc hội chứng đa u nội tiết loại 2 hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh này. Giá trị của việc theo dõi nồng độ calcitonin trong huyết thanh hoặc sử dụng siêu âm tuyến giáp để phát hiện sớm ung thư tuyến giáp thể tủy (MTC) vẫn chưa chắc chắn.
- Có thể làm tăng nguy cơ viêm tụy. Nếu điều này xảy ra, nên ngừng sử dụng semaglutide và không được dùng lại. Cũng đã có báo cáo về các rối loạn tiêu hóa, bao gồm tắc ruột, cũng như tổn thương thận, có thể cần lọc máu, ở những người được điều trị bằng semaglutide. Phản ứng phản vệ và phù mạch cũng đã được báo cáo với các chất chủ vận thụ thể GLP-1 và việc sử dụng semaglutide lần đầu tiên tốt nhất nên được thực hiện tại cơ sở y tế.
- Hiện tượng hít sặc phổi (tình trạng thức ăn, dịch vị dạ dày hoặc chất lỏng bị hít vào phổi qua khí quản) trong quá trình gây mê toàn thân hoặc an thần sâu đã được báo cáo ở những bệnh nhân dùng thuốc chủ vận thụ thể GLP-1, chẳng hạn như semaglutide, khi trải qua các cuộc phẫu thuật hoặc thủ thuật theo kế hoạch. Hãy thông báo cho bác sĩ nếu bạn có kế hoạch phẫu thuật hoặc thủ thuật.
- Thuốc này chưa được nghiên cứu đầy đủ ở phụ nữ mang thai và không nên sử dụng trừ khi lợi ích nhận được lớn hơn rủi ro của bệnh tiểu đường không được kiểm soát, bao gồm tiền sản giật, sảy thai tự phát và sinh non.
Lưu ý: Nhìn chung, người cao tuổi hoặc trẻ em, người mắc một số bệnh lý nhất định (như các vấn đề về gan hoặc thận, bệnh tim, tiểu đường, động kinh) hoặc người đang dùng các loại thuốc khác có nguy cơ gặp phải nhiều tác dụng phụ hơn. Xem danh sách đầy đủ các tác dụng phụ .
4. Kết luận

- Semaglutide (Ozempic, Rybelsus) làm giảm lượng đường trong máu bằng cách bắt chước tác dụng của GLP-1, một hormone tự nhiên kích thích tiết insulin và làm giảm tiết glucagon từ gan. Thuốc được dùng đường uống (Rybelsus) hoặc tiêm dưới da mỗi tuần một lần (Ozempic) và có thể được sử dụng để điều trị bệnh tiểu đường loại 2 hoặc để giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch hoặc suy giảm chức năng thận ở một số người mắc bệnh tiểu đường loại 2. Nhãn hiệu semaglutide của Wegovy được chấp thuận để giúp giảm cân ở người lớn béo phì hoặc thừa cân, kết hợp với chế độ ăn kiêng và tập thể dục. Các tác dụng phụ thường gặp bao gồm hạ đường huyết, buồn nôn, nôn mửa và tiêu chảy.
5. Mẹo
- Uống semaglutide dạng viên mỗi ngày một lần với một cốc nước nhỏ (không quá 120ml) ít nhất 30 phút trước bữa ăn, đồ uống hoặc các loại thuốc uống khác trong ngày. Nuốt cả viên thuốc, không được cắt, nghiền nát hoặc nhai. Nếu quên một liều, hãy bỏ qua liều đã quên và uống liều tiếp theo vào ngày hôm sau.
- Nếu bạn được kê đơn bút tiêm semaglutide đã được bơm sẵn, hãy hỏi bác sĩ hoặc y tá hướng dẫn cách tự tiêm trước khi tự mình thực hiện. Semaglutide nên được tiêm dưới da vào vùng bụng, đùi hoặc cánh tay trên. Thay đổi vị trí tiêm mỗi tuần để tránh tiêm vào cùng một vị trí da mỗi tuần. Luôn kiểm tra mũi tiêm và không sử dụng mũi tiêm nếu có cặn hoặc bị đổi màu.
- Nếu bạn cũng cần tự tiêm insulin, hãy tiêm insulin ở vị trí khác với vị trí tiêm semaglutide, cách nhau ít nhất 15cm. Tuyệt đối không được trộn insulin với semaglutide và không được dùng chung kim tiêm với người khác. Dùng semaglutide cùng với insulin (cũng như các loại thuốc khác như sulfonylureas, cũng làm giảm lượng đường trong máu) làm tăng nguy cơ hạ đường huyết, vì vậy hãy theo dõi các triệu chứng hạ đường huyết bao gồm đổ mồ hôi, run rẩy, chóng mặt, tim đập nhanh và thay đổi tâm trạng.
- Nếu cần thay đổi ngày dùng semaglutide, bạn có thể làm vậy, miễn là đảm bảo khoảng cách giữa hai liều ít nhất là 48 giờ (ví dụ, bạn có thể chuyển từ dùng thuốc vào thứ Hai sang thứ Tư).
- Nếu bạn quên tiêm semaglutide, hãy tiêm càng sớm càng tốt, nhưng không quá 5 ngày kể từ liều đã quên. Nếu đã quá 5 ngày, hãy bỏ qua liều đã quên và tiêm liều tiếp theo vào ngày đã định.
- Hãy báo ngay cho bác sĩ nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào nghi ngờ mắc khối u tuyến giáp (như khối u ở cổ, khó thở, khó nuốt hoặc khàn giọng kéo dài).
- Nếu bạn bị đau bụng dữ dội, kéo dài, có thể lan ra lưng hoặc kèm theo nôn mửa, hãy gọi điện cho bác sĩ ngay lập tức vì semaglutide có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm tụy.
- Semaglutide có thể tạm thời làm trầm trọng thêm bệnh võng mạc tiểu đường, một bệnh về mắt. Hãy báo cho bác sĩ nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi nào về thị lực của mình.
- Nếu bạn là nữ, hãy sử dụng biện pháp tránh thai phù hợp để đảm bảo không mang thai trong khi đang dùng semaglutide. Đối với trường hợp mang thai có kế hoạch, nên ngừng sử dụng semaglutide ít nhất hai tháng trước khi thụ thai. Hãy báo cho bác sĩ nếu bạn vô tình mang thai trong khi đang dùng semaglutide.
6. Phản hồi và hiệu quả
- Điều trị bằng semaglutide 1mg tiêm dưới da làm giảm lượng đường trong máu 22% khi đói, 36% hai giờ sau khi ăn và 22% trong vòng 24 giờ.
- Thông thường, quá trình tiết insulin diễn ra theo hai giai đoạn sau bữa ăn, và semaglutide làm tăng cả quá trình tiết insulin giai đoạn đầu và giai đoạn thứ hai.
- Semaglutide cũng làm giảm sự tiết glucagon của gan khoảng 8% (khi đói), 14-15% sau bữa ăn và 12% trong vòng 24 giờ.
- Sau khi dùng Semaglutide, tốc độ tiết insulin ở người mắc bệnh tiểu đường loại 2 tương tự như ở người khỏe mạnh.
- Uống semaglutide dạng viên trong vòng chưa đầy 30 phút trước khi ăn, uống hoặc dùng các loại thuốc uống khác sẽ làm giảm tác dụng của thuốc.
Để đặt lịch khám và tư vấn, Quý khách vui lòng bấm số hotline 0355 887 599 hoặc liên hệ qua kênh Bác sĩ Hạ Quân Y.
